خانواده خط مقدم کاهش آسیب‌های اجتماعی
خانواده خط مقدم کاهش آسیب‌های اجتماعی
مددکار اجتماعی کلانتری شهرستان جم گفت: خانواده نخستین و مهم‌ترین بستر شکل‌گیری شخصیت و رفتار فرد است و با تقویت امنیت روانی، گفت‌وگوی صمیمانه، تربیت مسئولانه و نظارت آگاهانه می‌تواند نقش تعیین‌کننده‌ای در پیشگیری از آسیب‌ها و ناهنجاری‌های اجتماعی ایفا کند.

راضیه دهقان در گفتگو با خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «سپاس خبر»؛ اظهار کرد: فرد پیش از ورود به مدرسه و ارتباط گسترده با جامعه و رسانه‌ها، بخش مهمی از باورها، ارزش‌ها و شیوه تعامل با دیگران را در خانواده می‌آموزد و رفتار والدین، نخستین الگوی اوست.

مددکار اجتماعی کلانتری شهرستان جم گفت: خانواده سالم و آگاه می‌تواند با ایجاد محیطی امن و آرام، زمینه بروز بسیاری از آسیب‌های اجتماعی را کاهش دهد و فرزندان را در برابر اعتیاد، خشونت، بزهکاری، فرار از خانه، رفتارهای پرخطر و آسیب‌های فضای مجازی مقاوم‌تر کند.

وی با تأکید بر اهمیت امنیت روانی در خانواده افزود: فرزندی که احساس ارزشمندی، محبت، آرامش و پذیرفته‌شدن داشته باشد، کمتر برای جبران خلأهای عاطفی خود به گروه‌های ناسالم یا رفتارهایی پناه می‌برد که می‌تواند آینده او را با آسیب مواجه کند.

دهقان ادامه داد: تربیت اخلاقی و مسئولیت‌پذیری نیز از مهم‌ترین وظایف خانواده است و مفاهیمی مانند درستکاری، احترام به دیگران، قانون‌مداری، کنترل خشم و رعایت حقوق افراد باید در محیط خانواده آموزش داده شود و در رفتار روزمره والدین نیز نمود داشته باشد.

مددکار اجتماعی کلانتری شهرستان جم نظارت والدین را ضروری دانست و بیان کرد: نظارت مؤثر به معنای کنترل سختگیرانه و تحقیر فرزند نیست، بلکه والدین باید با شناخت دوستان، فعالیت‌ها و ارتباطات فرزندان، به‌ویژه در فضای مجازی، همراه و آگاه باشند و در کنار نظارت، اعتماد متقابل را حفظ کنند.

وی گفت: گفتگوی صمیمانه و بدون سرزنش، یکی از مهم‌ترین ابزارهای پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی است؛ زیرا فرزندی که بتواند بدون ترس از قضاوت مشکلات خود را با والدین مطرح کند، فرصت بیشتری برای دریافت حمایت و حل مسئله پیش از گرفتارشدن در آسیب خواهد داشت.

دهقان با اشاره به نقش الگو بودن والدین افزود: کودکان و نوجوانان بیش از آنکه از توصیه‌های مستقیم تأثیر بگیرند، رفتار والدین را مشاهده و تکرار می‌کنند؛ بنابراین نحوه احترام گذاشتن، حل اختلاف، مدیریت خشم، صداقت و برخورد با مشکلات، بخشی از آموزش عملی آنان محسوب می‌شود.

مددکار اجتماعی کلانتری شهرستان جم همچنین شناسایی زودهنگام نشانه‌های خطر را مهم ارزیابی کرد و گفت: تغییر ناگهانی رفتار، افت تحصیلی، انزوا، پرخاشگری، پنهان‌کاری، تغییر دوستان یا رفت‌وآمدهای غیرمعمول می‌تواند زنگ هشدار باشد و خانواده در چنین شرایطی باید به‌جای برخورد شتاب‌زده، علت تغییرات را با آرامش بررسی کند.

وی تأکید کرد: پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی مسئولیتی مشترک میان خانواده، مدرسه، رسانه، نهادهای فرهنگی و دستگاه‌های حمایتی است، اما خانواده به دلیل ارتباط مستمر و عمیق با فرد، نخستین حلقه پیشگیری محسوب می‌شود و نقش آن در این مسیر قابل جایگزینی نیست.

دهقان خاطرنشان کرد: خانواده آگاه، صمیمی و مسئولیت‌پذیر با تربیت فرزندانی سالم، قانون‌مدار و برخوردار از مهارت‌های اجتماعی، زمینه شکل‌گیری جامعه‌ای امن‌تر را فراهم می‌کند و هر اندازه سرمایه‌گذاری خانواده‌ها بر ارتباط، تربیت و پیشگیری بیشتر باشد، هزینه‌های اجتماعی در آینده کاهش خواهد یافت.